២. កម្មនិយាម (Kamma-niyāma) — ច្បាប់ធម្មជាតិនៃកម្ម
កម្មនិយាម គឺជាច្បាប់ស្វ័យប្រវត្តិនៃ ហេតុ និង ផល (Cause and Effect) ខាងផ្នែកសីលធម៌ និងទង្វើ ។ ច្បាប់នេះកំណត់ថា រាល់ទង្វើដែលមានចេតនា (គិត និយាយ ធ្វើ) តែងតែបន្សល់ទុកនូវផលជាអនឡាយជានិច្ច ។
• ធ្វើហេតុបែបណា បានផលបែបនោះ៖ នេះជាច្បាប់ដ៏ត្រង់បំផុត។ ការដាំគ្រាប់ស្វាយ មុខជាបានផ្លែស្វាយ មិនអាចទៅជាផ្លែដូងឡើយ ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការសាងអំពើអាក្រក់ (អកុសលកម្ម) ផលដែលត្រឡប់មកវិញគឺសេចក្តីទុក្ខ ចំណែកការសាងអំពើល្អ (កុសលកម្ម) ផលដែលត្រឡប់មកវិញគឺសេចក្តីសុខ ។
• យន្តការសន្សំកម្ម៖ ត្រង់ចំណុច ជវនចិត្ត ៧ ខណៈដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ គឺជាកន្លែងដែលច្បាប់កម្មនិយាមចាប់ផ្តើមដំណើរការ ស។ ពេលចិត្តគិតខុស (អយោនិសោមនសិការ) ច្បាប់កម្មនិយាមនឹងកត់ត្រាទុកជា "បាប" ។ ពេលចិត្តគិតត្រូវ (យោនិសោមនសិការ) វានឹងកត់ត្រាទុកជា "បុណ្យ" ។
• ការផ្តល់ផលតាមពេលវេលា៖ កម្មនិយាមជាអ្នកចាត់ចែងថា ជវនចិត្តខណៈទី ១ ត្រូវឱ្យផលក្នុងជាតិនេះ, ខណៈទី ៧ ឱ្យផលជាតិក្រោយ និងខណៈកណ្តាលៗឱ្យផលជាតិបន្តបន្ទាប់ទៀត ។
ទំនាក់ទំនងរវាង ចិត្តនិយាម និង កម្មនិយាម
ច្បាប់ទាំងពីរនេះដើរទន្ទឹមគ្នាជានិច្ច៖
ចិត្តនិយាម គឺជាអ្នករៀបចំ "ផ្លូវ ឬលំដាប់លំដោយ" ឱ្យចិត្តរត់ទៅ (ដូចជាផ្លូវថ្នល់) ។ ចំណែកឯ កម្មនិយាម គឺជាអ្នកកំណត់ "គុណភាព បុណ្យ ឬបាប" នៅក្នុងខណៈដែលចិត្តកំពុងរត់នោះ (ដូចជាអ្នកបើកបរដែលជ្រើសរើសបត់ឆ្វេងទៅរកផ្លូវល្អ ឬបត់ស្តាំទៅរកផ្លូវអាក្រក់) ។
ព្រះពុទ្ធសាសនាយកច្បាប់ទាំងពីរនេះមកពន្យល់ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា មនុស្សគ្រប់រូបនៅលើពិភពលោកសុទ្ធតែស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃច្បាប់ធម្មជាតិនេះដូចៗគ្នា ។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចផុតពីច្បាប់នៃការកើតរលត់នៃចិត្ត (ចិត្តនិយាម) និងច្បាប់នៃការទទួលផលនៃទង្វើខ្លួនឯង (កម្មនិយាម) នោះឡើយ ។
២. កម្មនិយាម (Kamma-niyāma) — ច្បាប់ធម្មជាតិនៃកម្ម
កម្មនិយាម គឺជាច្បាប់ស្វ័យប្រវត្តិនៃ ហេតុ និង ផល (Cause and Effect) ខាងផ្នែកសីលធម៌ និងទង្វើ ។ ច្បាប់នេះកំណត់ថា រាល់ទង្វើដែលមានចេតនា (គិត និយាយ ធ្វើ) តែងតែបន្សល់ទុកនូវផលជាអនឡាយជានិច្ច ។
• ធ្វើហេតុបែបណា បានផលបែបនោះ៖ នេះជាច្បាប់ដ៏ត្រង់បំផុត។ ការដាំគ្រាប់ស្វាយ មុខជាបានផ្លែស្វាយ មិនអាចទៅជាផ្លែដូងឡើយ ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការសាងអំពើអាក្រក់ (អកុសលកម្ម) ផលដែលត្រឡប់មកវិញគឺសេចក្តីទុក្ខ ចំណែកការសាងអំពើល្អ (កុសលកម្ម) ផលដែលត្រឡប់មកវិញគឺសេចក្តីសុខ ។
• យន្តការសន្សំកម្ម៖ ត្រង់ចំណុច ជវនចិត្ត ៧ ខណៈដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ គឺជាកន្លែងដែលច្បាប់កម្មនិយាមចាប់ផ្តើមដំណើរការ ស។ ពេលចិត្តគិតខុស (អយោនិសោមនសិការ) ច្បាប់កម្មនិយាមនឹងកត់ត្រាទុកជា "បាប" ។ ពេលចិត្តគិតត្រូវ (យោនិសោមនសិការ) វានឹងកត់ត្រាទុកជា "បុណ្យ" ។
• ការផ្តល់ផលតាមពេលវេលា៖ កម្មនិយាមជាអ្នកចាត់ចែងថា ជវនចិត្តខណៈទី ១ ត្រូវឱ្យផលក្នុងជាតិនេះ, ខណៈទី ៧ ឱ្យផលជាតិក្រោយ និងខណៈកណ្តាលៗឱ្យផលជាតិបន្តបន្ទាប់ទៀត ។
ទំនាក់ទំនងរវាង ចិត្តនិយាម និង កម្មនិយាម
ច្បាប់ទាំងពីរនេះដើរទន្ទឹមគ្នាជានិច្ច៖
ចិត្តនិយាម គឺជាអ្នករៀបចំ "ផ្លូវ ឬលំដាប់លំដោយ" ឱ្យចិត្តរត់ទៅ (ដូចជាផ្លូវថ្នល់) ។ ចំណែកឯ កម្មនិយាម គឺជាអ្នកកំណត់ "គុណភាព បុណ្យ ឬបាប" នៅក្នុងខណៈដែលចិត្តកំពុងរត់នោះ (ដូចជាអ្នកបើកបរដែលជ្រើសរើសបត់ឆ្វេងទៅរកផ្លូវល្អ ឬបត់ស្តាំទៅរកផ្លូវអាក្រក់) ។
ព្រះពុទ្ធសាសនាយកច្បាប់ទាំងពីរនេះមកពន្យល់ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា មនុស្សគ្រប់រូបនៅលើពិភពលោកសុទ្ធតែស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃច្បាប់ធម្មជាតិនេះដូចៗគ្នា ។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចផុតពីច្បាប់នៃការកើតរលត់នៃចិត្ត (ចិត្តនិយាម) និងច្បាប់នៃការទទួលផលនៃទង្វើខ្លួនឯង (កម្មនិយាម) នោះឡើយ ។
English
ALS TV
សំណួរ-ចម្លើយ | Q&A
ALS Earn
ALS App Store
ALS Play Store
Child Safety and Protection Policy
Privacy
