សប្បុរិសវាចា ឬវាចាទាំង ៥ ប្រការរបស់អ្នកប្រាជ្ញ (បុគ្គលអ្នកមានសេចក្តីសុចរិត) គឺជាគោលការណ៍នៃការប្រើប្រាស់សម្តីប្រកបដោយប្រាជ្ញា និងគុណធម៌ ដូចមានសម្តែងក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖
១. កាលភាសិតា (និយាយត្រូវកាលវេលា)៖ ការស្គាល់ពេលវេលាសមស្របក្នុងការនិយាយ។ ទោះជាពាក្យពិត ឬមានប្រយោជន៍យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើនិយាយខុសកាលទេសៈ អាចនាំឱ្យកើតការយល់ច្រឡំ ឬបង្កើតជម្លោះ។
២. សច្ចភាសិតា (និយាយពាក្យពិត)៖ ការនិយាយតែសេចក្តីពិត មិនភូតភរ បោកប្រាស់ ឬកុហក។ ពាក្យពិតជាគ្រឹះនៃទំនុកចិត្ត និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គល។
៣. សណ្ហភាសិតា (និយាយពាក្យពីរោះទន់ភ្លន់)៖ ការប្រើប្រាស់សម្តីគួរឱ្យចង់ស្តាប់ សុភាពរាបសា មិនប្រមាថមើលងាយ ឬប្រើពាក្យទ្រគោះបោះបោកដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទឹកចិត្តអ្នកដទៃ។
៤. អត្ថសំហិតភាសិតា (និយាយពាក្យមានប្រយោជន៍)៖ ការនិយាយដែលនាំមកនូវខ្លឹមសារ ចំណេះដឹង និងផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកស្តាប់ មិននិយាយពាក្យឥតប្រយោជន៍ រាយមាយ ឬពាក្យដែលនាំឱ្យកើតការខាតបង់។
៥. មេត្តាចិត្តភាសិតា (និយាយដោយចិត្តមេត្តា)៖ ការនិយាយចេញពីចិត្តដែលមានបំណងល្អ ចង់ឱ្យអ្នកដទៃបានសុខ និងជោគជ័យ មិនមែននិយាយដោយកំហឹង ចិត្តឈ្នានីស ឬបំណងចង់ផ្ចាញ់ផ្ចាលឡើយ។
១. កាលភាសិតា (និយាយត្រូវកាលវេលា)៖ ការស្គាល់ពេលវេលាសមស្របក្នុងការនិយាយ។ ទោះជាពាក្យពិត ឬមានប្រយោជន៍យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើនិយាយខុសកាលទេសៈ អាចនាំឱ្យកើតការយល់ច្រឡំ ឬបង្កើតជម្លោះ។
២. សច្ចភាសិតា (និយាយពាក្យពិត)៖ ការនិយាយតែសេចក្តីពិត មិនភូតភរ បោកប្រាស់ ឬកុហក។ ពាក្យពិតជាគ្រឹះនៃទំនុកចិត្ត និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គល។
៣. សណ្ហភាសិតា (និយាយពាក្យពីរោះទន់ភ្លន់)៖ ការប្រើប្រាស់សម្តីគួរឱ្យចង់ស្តាប់ សុភាពរាបសា មិនប្រមាថមើលងាយ ឬប្រើពាក្យទ្រគោះបោះបោកដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទឹកចិត្តអ្នកដទៃ។
៤. អត្ថសំហិតភាសិតា (និយាយពាក្យមានប្រយោជន៍)៖ ការនិយាយដែលនាំមកនូវខ្លឹមសារ ចំណេះដឹង និងផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកស្តាប់ មិននិយាយពាក្យឥតប្រយោជន៍ រាយមាយ ឬពាក្យដែលនាំឱ្យកើតការខាតបង់។
៥. មេត្តាចិត្តភាសិតា (និយាយដោយចិត្តមេត្តា)៖ ការនិយាយចេញពីចិត្តដែលមានបំណងល្អ ចង់ឱ្យអ្នកដទៃបានសុខ និងជោគជ័យ មិនមែននិយាយដោយកំហឹង ចិត្តឈ្នានីស ឬបំណងចង់ផ្ចាញ់ផ្ចាលឡើយ។
សប្បុរិសវាចា ឬវាចាទាំង ៥ ប្រការរបស់អ្នកប្រាជ្ញ (បុគ្គលអ្នកមានសេចក្តីសុចរិត) គឺជាគោលការណ៍នៃការប្រើប្រាស់សម្តីប្រកបដោយប្រាជ្ញា និងគុណធម៌ ដូចមានសម្តែងក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖
១. កាលភាសិតា (និយាយត្រូវកាលវេលា)៖ ការស្គាល់ពេលវេលាសមស្របក្នុងការនិយាយ។ ទោះជាពាក្យពិត ឬមានប្រយោជន៍យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើនិយាយខុសកាលទេសៈ អាចនាំឱ្យកើតការយល់ច្រឡំ ឬបង្កើតជម្លោះ។
២. សច្ចភាសិតា (និយាយពាក្យពិត)៖ ការនិយាយតែសេចក្តីពិត មិនភូតភរ បោកប្រាស់ ឬកុហក។ ពាក្យពិតជាគ្រឹះនៃទំនុកចិត្ត និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គល។
៣. សណ្ហភាសិតា (និយាយពាក្យពីរោះទន់ភ្លន់)៖ ការប្រើប្រាស់សម្តីគួរឱ្យចង់ស្តាប់ សុភាពរាបសា មិនប្រមាថមើលងាយ ឬប្រើពាក្យទ្រគោះបោះបោកដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទឹកចិត្តអ្នកដទៃ។
៤. អត្ថសំហិតភាសិតា (និយាយពាក្យមានប្រយោជន៍)៖ ការនិយាយដែលនាំមកនូវខ្លឹមសារ ចំណេះដឹង និងផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកស្តាប់ មិននិយាយពាក្យឥតប្រយោជន៍ រាយមាយ ឬពាក្យដែលនាំឱ្យកើតការខាតបង់។
៥. មេត្តាចិត្តភាសិតា (និយាយដោយចិត្តមេត្តា)៖ ការនិយាយចេញពីចិត្តដែលមានបំណងល្អ ចង់ឱ្យអ្នកដទៃបានសុខ និងជោគជ័យ មិនមែននិយាយដោយកំហឹង ចិត្តឈ្នានីស ឬបំណងចង់ផ្ចាញ់ផ្ចាលឡើយ។
·22 Views